Chào mừng các bạn đến với Trung tâm UNESCO Khoa học Nhân văn & Cộng đồng (UNESCOM) – Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam - Liên hiệp các Hội UNESCO thế giới
CHỦ NHẬT, 19/11/2017 | 10:7 AM

Chi tiết tin

VỚI CROR… ĐƯỢC NGHE VÀ THẤY



ThS. Dỗ Lệnh Hùng Tú 

(Phát biểu của Th.s Nghệ thuật-Họa sĩ Đỗ lệnh Hùng Tú tại buổi giới thiệu tác phẩm nhạc CROR-Classic Romantic Opira Rock “Nơi chốn của linh hồn” của nhà soạn nhạc LÊ VĂN TUẤN, trưa thứ năm, ngày 15 tháng 07 năm 2010 tại Café “Nhánh Lan rừng” số 115/3 đường Võ Thị Sáu, Quận 3, TP. Hồ Chí Minh)


Thưa tác giả Lê Văn Tuấn,
Cùng toàn thể Quý vị có mặt ngày hôm nay,


Được đến chung vui với nhà soạn nhạc Lê Văn Tuấn trong buổi giới thiệu tác phẩm âm nhạc CROR “Nơi chốn của linh hồn” là một điều vinh dự đối với cá nhân tôi. Những gì tôi đã được nghe, được thấy trong buổi hôm nay thật thú vị, cảm phục, nhưng thực ra với riêng tôi nó không bất ngờ. Không bất ngờ bởi vì tôi đã từng biết từ bao nhiêu năm nay Lê Văn Tuấn đã âm thầm làm việc, dấn thân trong mê đắm, như rút ruột mình để nhả tơ. Tác giả từng có lúc vừa khóc vừa biểu diễn đầy cảm xúc lãng mạn bằng những tầng thanh âm của những khát vọng khám phá, tìm tòi. Tác giả từng say mê với cảm xúc, muốn nhảy lên, hét lên thật hồn nhiên ngọt ngào như những đứa trẻ - một thưở thiếu thời – và vô tình dẫm vào đinh đến bật máu…Nhưng Lê Văn Tuấn vẫn viết, vẫn đàn, vẫn hát, vẫn sống cùng buồn, vui bằng những “ca khúc nghệ thuật”- đậm sang trọng của thính phòng, nhưng vẫn lãng mạn, mượt mà gần gũi với người nghe.


Không có gì khó hiểu “trong thơ có nhạc, trong nhạc có thơ”- trong nhạc của tác giả có 8 tập thơ làm gốc, làm nền tảng, có tính hữu hình của hội họa, có cả hình ảnh động của điện ảnh…


Nhà soạn nhạc Lê Văn Tuấn đưa vào trong tác phẩm của mình cả gió, dông, bão tố, cả nắng, mưa, đêm, ngày…; cả thiên hà, vũ trụ, bầu trời mênh mông với muôn vì tinh tú; cả động đất, núi lửa, sóng thần…lẫn cả tình yêu từng nhành hoa, ngọn cỏ hòa quyện trong những thánh thiện vĩnh hằng chan chứa tình yêu đời, yêu người của cõi nhân sinh.


“Thời hoang vắng” khi “khóc cho đại dương”là một trong những tác phẩm mà nhiều người nghe đã thật sự xúc động. Ai đã tự hỏi: Ai khóc cho đại dương và vì sao lại khóc? Phải chăng đó là nước mắt của trời – đấng siêu nhiên tối cao khóc cho đại dương- cho thiên nhiên bao la đang ngày đêm bị hủy hoại bởi chính sự tham lam và ngu muội của con người? Ai đã tự hỏi: Nếu một ngày kia, trong một lúc nào đó con người ta mới ngộ ra những lỗi lầm của mình trước những tai họa thiên nhiên do tự mình gây ra, để mong hối lỗi, mong xin được làm lại từ đầu… thì liệu có muộn quá không?


Mẹ trái đất cõng trên lưng mình cả đại dương mênh mông, cũng cõng cả trên mình ”cả tỷ thằng ăn hại lẫn thằng không” (thơ Lê Tuấn). Không biết mình có phải là thằng ăn hại trong lũ ăn hại không, nhưng tôi tin là chính con người với sự tham lam vô độ, sự ngu muội không có điểm dừng- sẽ phải chịu những hậu quả tai hại của thiên tai, sự trừng phạt của thiên nhiên với những tội ác từng gây ra với môi trường và đồng loại.


Chúng tôi thấy trong nhạc Lê Văn Tuấn cả cõi âm-dương của linh hồn và thể xác, cả máu thịt của thưở thơ ấu với nguồn cội- quê hương mình: “Đất Bắc cho tôi thưở thiếu thời/ Cho tối cắt giấy thả diều chơi/ Cho tôi nghịch nắng trên đồng cỏ/ Cho cả mưa rào thấm máu tôi”. Chúng tôi thấy trong nhạc của Lê Văn Tuấn có cả tình mẫu tử- điểm tựa cho tác giả vịn vào mà say mê sáng tác:”Ta thấy mẹ ta lòng bao đau đớn/ Tấm lưng còng tập tễnh khuất sau vườn/Một mảnh trăng treo trên mái đầu bạc trắng/Chồng thì không có, cháu, con không/ Mắt mờ, răng rụng ăn gì được/ Góc nhà lầm lụi đến xót xa/Một đời đau khổ thân cô độc/ Lẻ loi một bóng trẻ đến già”…Mới khi bước vào đây dự buổi gặp mặt này, tôi được nghe tin mẹ anh Tuấn đang mệt. Chúng tôi cứ thầm cầu mong cụ chóng bình phục, để tác giả luôn còn mẹ- mãi là điểm tựa -là nơi vịn dựa tinh thần.


Tôi rất tán thành nhận định của nhạc sĩ Thế Hiển khi cho rằng những tác phẩm CROR của nhà soạn nhạc Lê Văn Tuấn như “là những ca khúc nghệ thuật”. Với những gì chúng ta vừa được nghe và được thấy, những ca khúc của tác giả đã chứng tỏ sự tìm tòi, sáng tạo và cống hiến, khai phá mở đường cho cái mới.


Thú thực sự hiểu biết của tôi về âm nhạc thính phòng quá ngu ngơ, nên tôi không dám lạm bàn về học thuật trong sáng tác âm nhạc.


Tiện đây, tôi xin kể lại một giai thoại về sự ngu ngơ đó. Vào những năm 1980, sau khi nhận giải thưởng âm nhạc tại Ba Lan, nghệ sĩ Đặng Thái Sơn có buổi biểu diễn báo cáo một số bản nhạc giao hưởng của Sô-panh. Đặng Thái Sơn thả hồn vào từng phím đàn và chinh phục cả khán phòng bởi tài năng xứng đáng của anh. Khi đàn dứt, hầu hết những khán giả người nước ngoài ngồi lặng đi. Có người đã khóc. Có người rút vội khăn tay chấm nước mắt. Chỉ có những người Việt Nam như tôi do không hiểu âm nhạc đã ào ào vỗ tay- chẳng khác chi tới những đoạn xuống xề của cải lương thường có thói quen vỗ tay rào rào mặc cho nội dung của câu hát và vở diễn đang là cao trào của buồn phiền hay bi lụy. Có lần thầy giáo người nước ngoài của chúng tôi đã lý giải đó là sự chênh lệch và vênh nhau của trình độ cảm thụ âm nhạc, như thói quen bi hài của văn hóa tiểu nông.


Do đó, có thể là còn sớm khi coi những tác phẩm CROR- Classic Romantc Opira Rock là một dòng hay một trường phái âm nhạc- nhưng những gì mà nhà soạn nhạc Lê Văn Tuấn đã miệt mài theo đuổi đã là những đóng góp đáng được ghi nhận.


Sự thật là vào năm 1874, khi các họa sĩ trường phái hội họa “Ấn Tượng” (Impressionnism) lần đầu tiên trưng bày tác phẩm của mình và sau đó vào năm 1905, các họa sĩ theo phái “Dã thú” (Fauvism) cũng trình bày triển lãm sáng tác mới, thì hầu như thời đó nhiều người thưởng thức nghệ thuật ở Châu Âu đã lên án, chế diễu, dè bỉu coi thường với những câu: “Thật là Ấn tượng!” hay “thật đúng là một chuồng dã thú”. Vậy mà không ngờ từ chính sự chê bai chống đối ban đầu ấy, cái tên “Ấn tượng” (Impressionnism) và “ Dã Thú” ( Fauvism) lại thành tên gọi cho những trường phái hội họa mô-đéc và bất tử mãi với thời gian, khẳng định chỗ đứng xứng đáng trong lịch sử mỹ thuật tạo hình thế giới.


Thiết nghĩ, âm nhạc CROR hay bất cứ thể loại nghệ thuật nào cũng vậy, nếu là những sáng tạo mở đường xuất phát bởi cảm xúc từ trái tim đến với trái tim con người, khát khao vươn tới cái đẹp, vì sự hướng thiện cao cả; nếu có thể vượt qua được sự đào thải khắt khe của quy luật thời gian, sự thẩm định và yêu thích của công chúng …nó sẽ mãi mãi tồn tại cùng nhân loại.


Sài Gòn, hè 2010.


CBN sưu tầm & giới thiệu